ในยุคที่ข้อมูลข่าวสารบนโลกออนไลน์แพร่กระจายอย่างรวดเร็ว ทั้งผ่านเว็บไซต์ โซเชียลมีเดีย รวมถึงเนื้อหาที่สร้างขึ้นด้วย AI ทำให้บางครั้งเราอาจได้รับข้อมูลที่คลาดเคลื่อน หรือมีเจตนาชักจูงโดยไม่รู้ตัว ดังนั้น “การรู้เท่าทันสื่อ สารสนเทศ และดิจิทัล” (Digital Literacy) จึงเป็นทักษะสำคัญที่พวกเราทุกคนควรมี เพื่อให้สามารถรับข้อมูล วิเคราะห์ และใช้เทคโนโลยีได้อย่างปลอดภัย
วันนี้ MIS News ได้รวบรวม 7 ทักษะสำคัญ ที่จะช่วยให้เพื่อนพนักงานทุกคนรู้เท่าทันสื่อ คิดอย่างรอบคอบ และรับมือกับโลกดิจิทัลได้อย่างมืออาชีพ ดังนี้ค่ะ
1. การเข้าถึง (Access)
รู้จักค้นหาเข้าถึงข้อมูลจากแหล่งต่างๆ พร้อมเลือกใช้ช่องทางที่เหมาะสม และปลอดภัย
2. การวิเคราะห์ (Analysis)
ไม่เชื่อข้อมูลทันที แต่พิจารณาว่า ใครเป็นผู้เผยแพร่ มีวัตถุประสงค์อะไรต้องการชักจูงเรา หรือไม่
3. การประเมิน (Evaluation)
ตรวจสอบความน่าเชื่อถือ เปรียบเทียบข้อมูลจากหลายแหล่ง และตรวจสอบวันที่เผยแพร่ก่อนเชื่อ หรือส่งต่อข้อมูลจาก AI อาจคลาดเคลื่อน หรือไม่ถูกต้อง ควรตรวจสอบกับแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือก่อนนำไปใช้
4. การสร้างสรรค์ (Creative)
ใช้เทคโนโลยีสร้างสื่อรวมถึงเนื้อหาอย่างสร้างสรรค์ โดยคำนึงถึง ความถูกต้อง ลิขสิทธิ์ หรือความเหมาะสม
5. การสื่อสาร (Communication)
สื่อสารผ่านช่องทางดิจิทัลอย่างสุภาพ และมีความรับผิดชอบ พร้อมระมัดระวังข้อมูลส่วนตัว และข้อมูลของผู้อื่น
6. การสะท้อนกลับ (Reflection)
ทบทวนพฤติกรรมการใช้สื่อของตนเอง เช่น สิ่งที่กำลังดู หรือแชร์ ส่งผลกระทบต่อใคร หรือไม่ และเราใช้สื่ออย่างเหมาะสมหรือเปล่า
7. การลงมือปฏิบัติ (Taking Action)
นำความรู้ไปใช้จริง เช่น แจ้งเตือนเมื่อพบข้อมูลที่น่าสงสัย หลีกเลี่ยงการส่งต่อข่าวปลอม และช่วยสร้างสภาพแวดล้อมออนไลน์ที่ปลอดภัย
สัญญาณที่ควรระวังในการรับข้อมูลข่าวสารบนโลกออนไลน์
- พาดหัวข่าวเกินจริง หรือเร่งให้รีบแชร์
- ไม่มีแหล่งที่มาที่ชัดเจน
- ใช้ข้อความสร้างความกลัว ตื่นตระหนก หรือความเข้าใจผิด
- ข้อมูลไม่ตรงกับแหล่งข่าวอื่น
- ใช้ภาพรวมถึงเนื้อหาที่สร้างด้วย AI โดยไม่ระบุที่มา
เพราะการรู้เท่าทันสื่อ ไม่ใช่แค่ “รู้จักใช้” แต่คือ “การรู้จักคิด ตรวจสอบ และรับผิดชอบ” ต่อสิ่งที่เราเลือกเชื่อ และเผยแพร่ มาร่วมกันสร้างสังคมการทำงานที่ปลอดภัยจากข่าวปลอม เริ่มต้นง่ายๆ ที่ตัวเรา… คิดก่อนคลิก เช็กก่อนแชร์ นะคะ
ขอบคุณที่มาจาก : สำนักงาน กสทช.