ฝุ่น PM2.5 อาจมีขนาดเล็กจนมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า แต่ผลกระทบของมันกลับ ใหญ่กว่าที่เราคิด ทุกลมหายใจที่เราสูดเข้าไปในวันที่ค่าฝุ่นเกินมาตรฐาน คือการนำสารพิษเข้าสู่ร่างกายโดยไม่รู้ตัว ฝุ่นเม็ดเล็กเหล่านี้สามารถ ทะลุผ่านปอด เข้าสู่กระแสเลือด และสะสมในอวัยวะสำคัญ ส่งผลกระทบต่อสุขภาพทั้งในระยะสั้นและระยะยาว
ที่น่ากังวลคือ ฝุ่น PM2.5 ไม่ได้เลือกเหยื่อไม่ว่าคุณจะเป็นเด็ก นักเรียน คนทำงาน หรือผู้สูงอายุ ทุกคนล้วนได้รับผลกระทบอย่างเท่าเทียม การสัมผัสฝุ่น PM2.5 เป็นเวลานานสามารถทำให้เกิด: โรคระบบทางเดินหายใจ เช่น หอบหืด ปอดอักเสบ โรคหัวใจและหลอดเลือด และอาจกระตุ้นให้เกิดภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ โดยเฉพาะเมื่อฝุ่นเล็กสามารถเข้าสู่กระแสเลือดได้ง่ายกว่า
ฝุ่นพิษไม่ได้แค่ส่งผลต่อสุขภาพเท่านั้น ยังส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจอย่างชัดเจน เช่น ค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุข ลดประสิทธิภาพแรงงาน สูญเสียรายได้จากการท่องเที่ยวและกิจกรรมกลางแจ้ง
นอกจากผลต่อสุขภาพและเศรษฐกิจ ฝุ่น PM2.5 ยังลดคุณภาพอากาศโดยรวม ทำให้ทัศนวิสัยต่ำ เสี่ยงต่อระบบนิเวศและชีวิตสัตว์ป่า และทำให้เกิดภาวะโลกร้อนในระยะยาว
แนวทางแก้ไขที่ทุกคนทำได้ เพื่อลดปริมาณฝุ่น PM2.5 และลดก๊าซเรือนกระจก
1. ปลูกต้นไม้เพิ่มพื้นที่สีเขียว
ต้นไม้เป็นหนึ่งใน “เครื่องฟอกอากาศธรรมชาติ” ที่สำคัญ โดยในคู่มือศักยภาพพรรณไม้ ของ อบก. ระบุว่า ต้นไม้ 1 ต้นสามารถดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) ได้เฉลี่ย 9.5 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์ต่อต้นต่อปี และยังช่วยดักจับฝุ่นและมลพิษอื่น ๆ ในอากาศได้อีกด้วย ตัวอย่างพันธุ์ไม้โตเร็วในไทยที่มีศักยภาพสูง เช่น ยางพารา พะยอม ไผ่ ฯลฯ ซึ่งสามารถเพิ่มศักยภาพดูดซับคาร์บอนในพื้นที่เมืองและชนบทได้มากขึ้น
2. ส่งเสริมการใช้ระบบขนส่งมวลชนไฟฟ้าในการเดินทาง
ระบบขนส่งมวลชนแบบไฟฟ้า เช่น รถเมล์ EV รถไฟฟ้า MRT/BTS และรางไฟฟ้าอื่น ๆ ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและมลพิษได้มากเมื่อเทียบกับการใช้รถยนต์ส่วนบุคคล (เครื่องยนต์สันดาป) โดยการเลือกใช้ระบบรางหรือรถไฟฟ้าหรือรถยนต์ไฟฟ้าสามารถลดการปล่อยคาร์บอนได้มากกว่า ประมาณ 80% เมื่อเทียบกับการขับรถส่วนตัว (เครื่องยนต์สันดาป) ในเส้นทางเดียวกัน ยิ่งระบบไฟฟ้าที่ใช้พลังงานจากแหล่งพลังงานทดแทน เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ หรือพลังงานลม ผลกระทบต่ออากาศจะยิ่งลดลงอย่างมีนัยสำคัญ
3. เปลี่ยนมาใช้พลังงานทดแทนอย่างจริงจัง
การใช้พลังงานทดแทน เช่น แสงอาทิตย์ ลม น้ำ ชีวภาพ ช่วยลดการปล่อยคาร์บอนที่เป็นต้นเหตุของฝุ่นและลดภาวะโลกร้อน ระบบพลังงานทดแทนเมื่อนำมาผนวกกับระบบขนส่งไฟฟ้า จะยิ่งช่วยลดมลพิษทางอากาศและลดผลกระทบจากฝุ่น PM2.5 ในระยะยาว
อ้างอิง: องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก